SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI KENT VE YEREL YÖNETİMLER UZAKTAN TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

1. PROGRAM HAKKINDA

Yerel yönetimler ülkelerin hepsinde demokratik değerlere sahip ve katılımın uygulandığı özerk kuruluşlar olarak kabul edilmektedir. Yerel yönetimlerin ülkelerin yönetim sistemleri içerisinde her geçen gün ağırlıkları artmakta ve etkin yönetim anlayışına en uygun yönetim kurumları olduğu herkesçe teyit edilmektedir. Özellikle ulus-üstü niteliğe sahip Avrupa Birliği, yerel yönetimlerin daha demokratik ve verimli hizmet üreten bir yönetim birimi haline getirilmesine ilişkin kararlar almakta ve ilkeler benimsemektedir.

Türkiye’nin siyasi ve yönetsel tarihi ile devlet geleneklerinde merkezi yönetim ağırlıklı uygulama esastır. Ancak son dönemde AB’ye üyelik çalışmaları, yaşanan teknolojik gelişmeler, demokratikleşme ile merkezi yapıdan uzaklaşma ve yerellik gibi yeni olgular yönetim sistemlerini şekillendirmektedir. Bu gelişmeler ışığında ülkemizin merkezi yönetim ve yerel yönetim sistemlerinde bir dizi reform hayata geçirilmiştir. Özellikle 2000 sonrası dönemde, Avrupa Birliği’ne üyelik görüşmelerinin arttığı süreçte, yerel yönetimlere yönelik ciddi reform çalışmaları gündeme gelmiş ve bu alanda birçok yasal düzenlemeye gidilmiştir. Yerel yönetimlerde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi, 5393 sayılı Belediye, 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu ve 6360 sayılı Yeni Büyükşehir Belediye Kanunları ile oluşturulmak istenen anlayış değişikliği mevzuata yansıtılmıştır. Özellikle Covid-19 ile şekillenen/şekillenecek “yeni normal kent” anlayışının ve bu anlayışın yeni hizmet pratiklerinin uygulayıcı ve ilgililer ile irdelenmesi için bir lisansüstü programın mevcudiyeti önem arz etmektedir.

Yerel yönetimler ve diğer yerel kurumlarda çalışanların teknik ve uygulamaya yönelik sorunlara çözüm bulmaya odaklı olması bakımından sahada sahip oldukları deneyim değerlidir. Bu tecrübelerin aynı zamanda teorik ve felsefi temellerinin bir yüksek lisans programıyla desteklenmesi ise önemlidir. Yerel yönetimler ve yerel karar alıcıların vizyon sahibi olmaları ve günceli yakalamada düşünsel açıdan dönüşüm yaşayabilmeleri ancak yeni ve en güncel yaklaşımların kavranmasıyla sağlanabilecektir. Dolayısıyla zihinsel dönüşüm için pratikten ziyade yüksek lisans düzeyinde eğitimler gerekmektedir. Marka kentler, kent vizyonu, yerel politikalarda toplumsal cinsiyet eşitliği, kentsel dönüşümün sosyal boyutu, döngüsellik ve çevre, dijital kent, sürdürülebilir kent, bağışık kent gibi kentlerin geleceğini şekillendirecek yeni yaklaşımların öğrenilip kavranması bu yaklaşımları uygulamaya geçirmede ilk adımdır.

Yukarıda belirtilen çerçevede yerel yönetimlere dair konular bu yüksek lisans programının kapsamını oluşturmaktadır. Kentlerin ve yerel yönetimlerinin bu kadar önemli olduğu günümüzde bu alandaki çok yönlü araştırma ve eğitim hizmetleri de önem kazanmaktadır. Bu olguların akademik düzeyde incelenmesi ve sorunlara çözüm önerileri getirilmesi temel bir ihtiyaçtır.

 

  1. PROGRAMIN AMACI VE HEDEFLERİ

“Kent ve Yerel Yönetimler Uzaktan Öğretim Tezsiz Yüksek Lisans” Programının amacı, yerel yönetimler, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının yönetici ve çalışanlarıyla, bu kuruluşlarda çalışmayı planlayanlar için, yerel siyasette aktif olarak görev almayı hedefleyenler için, alanın teorik ve uygulama temelli bilgileri ve güncel verileri ile donatılmalarıdır. Bunun yanında; siyasal, yönetsel ve mali yönleriyle kamu yararı doğrultusunda hizmet üreten kurum ve çalışanlarının da yeni bilgi ve tekniklerle donatılmasını ve uzmanlaşmalarını sağlamak amaçlanmıştır. Ayrıca, bu program ile üniversite ve yerel yönetimlerle ilişkili kamusal kurum ve kuruluşlar arasında bilgi ve deneyim paylaşımı sağlanması da amaçlar arasındadır.

Bu anlamda programın hedefleri aşağıda sıralanmıştır:

  • Kent ve yerel yönetimler ile ilgili kuramsal ve pratik gelişmelerin çok yönlü analizi,
  • Dünyada ve Türkiye’de kent ve yerel yönetimlerdeki iyi uygulama ve modellerin araştırılması ve incelenmesi,
  • Kentsel alan yönetimi ve yerel yönetimlerdeki personelin çok yönlü olarak kapasitesinin geliştirilmesi,
  • Türkiye’de kent ve yerel yönetimlerle alakalı yasal hukuksal çerçevenin derinlemesine analiz edilmesi, uygulamadaki sorunların araştırılması ve çözüm önerilerinin üretilmesi,
  • Programda yer alan öğrencilere, dersler, ödevler ve diğer eğitim araçları desteğiyle uzmanlık kazandırılması amaçlanmaktadır.

 

  1. PROGRAM HEDEF KİTLESİ

Kent ve Yerel Yönetimler Uzaktan Öğretim Tezsiz Yüksek Lisans Programının hedef kitlesinde, kamu yöneticileri ve kamu çalışanları ile yerel yönetimlerde çalışan veya çalışmak isteyen kamu görevlileri, merkezi yönetimin değişik kademelerinde çalışanlar, yerel yönetim meclis üyeleri, kent konseyi üyeleri, sivil toplum kuruluşlarının çalışanları ve bu alana ilgi duyan tüm lisans mezunları yer almaktadır.

 

  1. PROGRAM KAZANIMLARI

Kent ve Yerel Yönetimler Uzaktan Öğretim Tezsiz Yüksek Lisans Programı öğrencilere belli kazanım ve öğrenme çıktıları sağlayacaktır. Bu programla öğrenciler;

  • Yerel yönetimlerle ilgili konularda bilimsel ve analitik düşünme becerileri kazanır.
  • Yerel yönetimlerle ilgili uygulamayı sağlayan kanıtlanmış bilgi ve anlayışı edinir.
  • İlgili alanlarda teorik bilgi geliştirme ve uygulama için disiplinler arası bir perspektifle çalışma becerisini edinir.
  • İlgili alanda mevcut bilimsel bilgi ve uygulamaları kavrar.
  • Yerel yönetim ve bürokrasinin çeşitli kademelerinde görev alabilecek bilgi ve beceriyi edinir.
  • Kent ve yerel yönetimlerle ilgili teoriye ve felsefeye dayalı düşünme ve muhakeme yürütme becerisi kazanır.
  • İlgili alanlarda ulusal ve uluslararası düzeydeki yenilikleri takip eder ve sahip olduğu bilgileri, bu konularda çalışma yapan kişilerle paylaşma sorumluluğu taşır.  
  • Yerel yönetimlerle ilgili konularda daha ileri düzeyde araştırma ve uygulama için gerekli düzeye ulaşır.

 

  1. BAŞVURU VE KABUL KOŞULLARI

Programa lisans mezuniyeti bulunan her aday kayıt yaptırabilir. Adaylar yurt içi veya YÖK tarafından denkliği kabul edilen yurtdışı Fakülte veya Yüksek Okullardan 4 yıllık Lisans diplomasına sahip olmalıdır. Adaylardan ALES belgesi ve yabancı dil belgesi istenmez.

Güz ve Bahar döneminde yeterli başvuru olması halinde her dönem 50 aday öğrenci kabul edilmektedir.  Güz ve bahar eğitim ve öğretim yılı başlarında olmak üzere iki dönem halinde Sosyal Bilimler Enstitüsü tarafından başvuru ve kayıtlar alınmaktadır. Başvuru ve Kayıt tarihleri başvuru yapılacak Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü web sayfasında yer alacaktır.

  1. PROGRAMIN SONUÇLANMASI

Kent ve Yerel Yönetimler Uzaktan Öğretim Tezsiz Yüksek Lisans Programı, dersler ve dönem projesinden oluşmak üzere toplam en az 90 krediden oluşur.

Dönem (bitirme) projesi dersi danışman tarafından başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Öğrenci dönem projesini aldığı yarıyılda, dönem projesine kayıt yaptırmak ve yarıyıl sonunda yazılı bir rapor vermek zorundadır.

Uzaktan öğretim tezsiz yüksek lisans programını tamamlama süresi en çok altı yarıyıldır. Altı yarıyıl sonunda dersten veya dönem projesinden başarısız olan öğrenciler, başarılı oluncaya kadar öğrenimine devam eder. Ancak altıncı yarıyıldan sonraki dönemler için katkı payını zamlı öderler.

Program dersleri ve dönem projesi koşullarını yerine getiren öğrenciler tezsiz yüksek lisans diploması almaya hak kazanırlar.

Mevzuat gereği tezsiz Yüksek Lisans mezunlarının doktora programına başvurabilme hakları bulunmamaktadır.

7. PROGRAM YARIYILLARI VE DERSLERİ

Kent ve Yerel Yönetimler Uzaktan Öğretim Tezsiz Yüksek Lisans Programı eğitim süresince alınması gereken zorunlu ve seçmeli dersler ile bu derslere ait bilgiler aşağıda sunulmuştur.

I. YARIYIL

Dersin Kodu

Dersin Adı

T

U

K

AKTS

Zorunlu/Seçmeli

 

Türk Yönetim Sistemi

4

0

4

6

Zorunlu

 

Türkiye’de Yerel Yönetimler

4

0

4

6

Zorunlu

 

Yerel Siyaset

4

0

4

6

Zorunlu

 

Kent ve Yönetişim

4

0

4

6

Zorunlu

 

Mesleki ve Kişisel Gelişim

4

0

4

6

Zorunlu

 

II. YARIYIL

Dersin Kodu

Dersin Adı

T

U

K

AKTS

Zorunlu/Seçmeli

 

Yerel ve Kentsel Politikalar

4

0

4

6

Zorunlu

 

Kent Sosyolojisi

4

0

4

6

Zorunlu

 

Kent Demokrasi ve Katılım

4

0

4

6

Zorunlu

 

Yerel Yönetimler ve Çevre

4

0

4

6

Zorunlu

 

Kent ve Kültür

4

0

4

6

Zorunlu

 

Dönem Projesi

0

0

0

0

Zorunlu

 

Programda yer alacak derslerin içerikleri şunlardır:

 

I. YARIYIL

Türk Yönetim Sistemi

Kamu yönetiminin temel konuları; Türkiye Cumhuriyetinin nitelikleri, Devletin organları, merkezi yönetim sistemi, kamu kurumları ve kamu kurumlarının işleyişi, merkezi yönetim yerel yönetim ilişkileri, kamu politikaları ders kapsamında ele alınacaktır. Dersin amacı, öğrencilere kamu yönetiminin, ağırlıklı olarak da yerel yönetimlerin işleyişi, kamu politikalarının nasıl belirlendiği, nasıl oluşturulduğu ve nasıl uygulamaya konulduğu, uygulama sonrası izleme ve değerlendirme süreci hakkında bilgiler aktarmaktır.

Türkiye’de Yerel Yönetimler

Yerel Yönetimlerin tanımı, önemi, dayandığı değerler; yerinden yönetim ve yerel yönetimler, Anayasalarda yerel yönetimler ve yerel demokrasi, yerel yönetimler kuruluşları; Belediye, Büyükşehir Belediyesi, İl Özel İdaresi ve Köyler; görevleri, organları ve yönetimi, yerel yönetimler birlikleri, yerel yönetimler hizmet yöntemleri, merkezi yönetim- yerel yönetimler ilişkileri, yerel yönetimler gelişimi ele alınacaktır.

Yerel Siyaset

Siyaset ve demokrasi teorilerinin kavramsal ve kuramsal olarak aktarılması ile siyasetin yerel düzlemdeki biçimi olarak yerel siyaset kavramı, tarihsel boyutu ile öğretilmektedir. Ders genel tanımlamaların ardından, yerel siyasetin aktörleri (Her yerel yönetim için seçimle oluşan organlar, organların ve bu organ seçimlerinin özellikleri ele alınmaktadır), yerel siyaset ve siyasal partiler, yerel seçimler ve siyasal partiler, yerel seçimler ve siyasal eğilimler, siyasal ve yönetsel açıdan yerel-merkezi yönetim ilişkileri başlıklarından oluşan bir içerik sunmaktadır.

Kent ve Yönetişim

Kamu ve Özel Kesim İlişkileri dersinde genel olarak kamu, özel ve sivil sektör kavramları, ilişkileri, etkileşimleri, farkları ve benzerlikleri ile genel olarak insani örgüt ve yönetim kavramları ve süreçleri ele alınmaktadır. Derste, kamu, kamu sektörü, devlet, kamu yönetimi, bürokrasi, işletme, işletme yönetimi, özel sektör, sivil toplum, sivil sektör, üçüncü sektör, NGO’s, örgüt, örgüt kültürü, yönetimin işlevleri; kamu, özel, sivil sektörler ile merkezi-yerel yönetimler ve büyükşehir belediyesi ve büyükşehir ilçe belediye yönetimleri arasındaki ilişkiler; kent ve kamu politikaları ve yönetimde insan ilişkileri ile işe başvuru ve görüşme yapma konuları ele alınmaktadır.

Mesleki ve Kişisel Gelişim

Bu ders kapsamında kişisel gelişim ile ilgili kavramsal ve uygulama temelli açılımlar konu edilmektedir. Kişisel gelişim dersinin amacı bireyin çalışma hayatında etkili iletişim ve olumlu çalışma alışkanlıklarına yönelik temel bilgi, tutum ve becerilerini geliştirerek toplumsal hayata hazırlanmasını sağlamaktır. Ders kapsamında;  Kişisel Gelişim Kavramı, kişisel Gelişimin Önemi, Kişisel Gelişim Yöntem ve Teknikleri ve değişim, vizyon yönetimi, motivasyon, içsel iletişim, sözlü ve sözsüz iletişim, çatışma ve stres yönetimi, sorun çözme ve zaman yönetimi, iş-özel hayat dengesi, sosyal farkındalık, yöneticilerin gelişimi, öfke yönetimi konuları ele alınacaktır.

 

II. YARIYIL

Yerel ve Kentsel Politikalar

Kamu politikası çerçevesinde, kamu politika kavramı ve süreci, kent ve kamu politikası türleri, yerel politikalar, yerel ve kentsel politika süreçleri ve aşamaları, bu süreçlerde ve değişik aşamalarda yer alan önemli aktörler ile belli başlı yerel ve kentsel politika türleri incelenmektedir. Bu politikalar açısından önemli olan aktörlerin yerel ve kentsel politika süreçlerindeki rollerine ve etkileri ele alınarak değerlendirilmektedir.

Kent Sosyolojisi

Dersin amacı öğrencilerin kentsel alan ve sosyal süreçler arasındaki ilişkinin düzeyi ve yapısı hakkındaki bilginin geliştirilmesidir. Kentsel konulara mekan ve sosyal süreçler arasındaki çok boyutlu ilişkiyi dikkate alarak düşünce sistemlerini geliştirilmesi hedeflenmektedir. Bu ders; sosyolojinin temel kavramları, yöntemleri ve ilkeleri; toplumsal tabakalaşma, sınıf ve toplumsal yapı; toplumsal tabakalaşma ve hareketlilik; toplumsal kurumlar, toplumsal değişme ve mekansal yansıması, sosyal ve ekonomik süreçler, gelişmekte olan ülkelerde kentleşme ve kentsel sosyal mekan, kentsel kuramda yeni gelişmeler; küreselleşme ve yerelleşme sürecinde kentsel mekanlar; yoksulluk ve mekansal yansımalar; kentsel siyaset ve politikaların mekansal boyutları konularını içermektedir.

Kent, Demokrasi ve Katılım

Bu dersin amacı, demokrasi ve katılımın yerel siyaset ve yönetim üzerinden analiz edilmesidir. Bu ders; yerel siyaset ve demokrasiye giriş, çoğunlukçu ve oydaşmacı demokrasi modeli, yerel demokrasi kavramı, yerel düzeyde katılım metodları, yerel siyaset ekseninde sivil toplum örgütleri, Türkiye’de yerel siyasette kadının konumu, Türkiye’de yerel seçim sistemi, Türkiye’de yerel siyasete katılımın önündeki engeller, yerel siyaset aktörleri ve organlar arası ilişkiler, yerel siyaset organlar arası ilişkiler, siyasal katılım incelemeleri, Türkiye’de yerel demokrasinin evrimi konularını içermektedir.

Kent ve Kültür

Kent ile uygarlık arasındaki tarihsel ilişki; kır-kent sosyolojisinin farklılığı; kentlerdeki başlıca sosyo-kültürel sorunlar; çağdaş kentleşmenin oluşturduğu kentsel toplumsal sorunlar; kent kültürü ve kimliği; temel kent kültürü değerleri ile kent hakkı unsurları, dersin içeriğinde yer alan başlıca konulardır.

Yerel Yönetimler ve Çevre

Çevre kavramı ve kavramın tarihsel gelişimi, çevre hakkı, çevre sorunsalı, çevre sorunlarının arka planı ve düşünsel temelleri, dünyada ve ülkemizde çevre sorunları ve boyutları, insan-çevre ilişkileri, çevresel değerler gibi temel konularının öğrenilmesinin ardından; kent çevre ve yerel yönetimler ilişkisi, yerel idarelerin çevre sorumlulukları ve örnek uygulamalar ile konunun derinleştirilmesi dersin içeriğinde yer almaktadır. 

Bitirme (Dönem) Projesi

Bu ders kapsamında danışman öğretim üyesinin kontrolünde bir bitirme projesi hazırlanacaktır. Bitirme projesini başarılı bir şekilde tamamlamak ve danışman olurunu alarak Sosyal Bilimler Enstitüsü’ne teslim etmek mezuniyet için şarttır.